In de oertijd was de groep waartoe je behoorde heel belangrijk voor jouw overleving. Verstoten worden door de stam en als oermens alleen moeten leven, was dodelijk. Men deed er dan ook alles aan om niet als ‘afwijkend’ worden gezien. Wat in de oertijd een noodzakelijk angst was, is dit nu niet meer. Alleen weet ons reptielenbrein dit niet. Vandaar dat we als moderne mens te kampen hebben met de angst om niet goed genoeg te zijn, om iets niet te kunnen, om uitgelachen te worden, om alleen te zijn, om anders te zijn, om afgewezen te worden. 

Een andere angst is de angst voor iets nieuws, voor het onbekende. Ook dat is een oerangst. Als de oermens op een nieuw terrein aankwam, ging hij niet fluitend de open grasvlakte op. Eerst keek hij de kat uit de boom en controleerde hij of het veilig was. Met als gevolg dat er nu angsten zijn voor verrassingen, voor iets dat niet is gepland, voor controleverlies, voor nieuwe situaties, voor ‘niet weten wat van jou wordt verwacht’. 

Ook de neiging om overal op jouw hoede voor te zijn, om overal problemen te zien of alles negatief  te bekijken is een aangeboren angst. Als mens zijn we geneigd om eerst overal de negatieve zaken te zien omdat dat de zaken zijn die ons overleving in het gedrang kunnen brengen. En op de savanne zal het wel handig geweest zijn om het glas half leeg te zien want dat moest je dringend op zoek naar meer drinkwater. Maar als we maar naar de koelkast moeten lopen, is het aangenamer om het glas half vol te zien. 

Nu, allemaal goed en wel, die angsten zijn en zijn niet meer nuttig. Hoe ga je er dan mee om? 

Gelukkig zijn we toch geëvolueerd en hebben we een ‘jong’ stuk in onze hersenen, met name de neocortex. Met dit stuk van het brein kunnen we oa. redeneren, rationaliseren en onthouden. Dit deel van de hersenen kan tussenkomen en voor geruststelling zorgen door te redeneren dat je niet bang hoeft te zijn. Dit deel kan bv. zeggen ‘ja, je bent bang om jezelf voor te stellen in deze nieuwe groep maar je bent veilig’. Of ‘jouw presentatie ging de vorige keer goed en toen was je ook bang dus komt het nu ook wel goed’. 

Let wel, de angst is altijd rapper dan de redenering. De angst zal altijd de eerste reactie zijn maar als moderne mens kan je de redenering laten volgen. 

Dus: de angst voelen, de redering maken en dan actie . En als je dit maar vaak genoeg doet, zal de angst zich steeds gemakkelijker laten geruststellen.

Wat is het belangrijkste inzicht dat jij meeneemt uit dit artikel?